Een late beslissing om toch maar even te gaan buurten bij Zeitgeist, het is toch in de – eh – buurt. Het is de vierde editie van dit dagje festival in Doornroosje in Nijmegen, dat zich richt op ‘what’s next’- een platform voor veelbelovende, experimentele en genre-overschrijdende acts, vaak nog underground, maar met potentie om te doorbreken. Je vindt er dus genres, die volgens de organisatie hip en happening zijn in deze tijdsgeest, zoals post-punk, wave, punk, garage, noise, elektro, experimenteel, EBM en avant-garde. Op voorhand zijn een hoop bands op het affiche niet direct aan mij besteed, maar we zijn open-minded, benieuwd naar de acts van morgen en er staan stiekem toch wel een handje vol acts die ik graag wil zien.
Scheelt dus ook wel dat het lekker in ons eigen gezellige buurtcentrum is, waar dit soort festivals altijd fijn worden georganiseerd. Misschien had er nog iets meer aanbod aan eten kunnen zijn, zo stonden er steeds dikke rijen bij het kleine standje verantwoord en vega fast-food, wat onhandig in de loop geplaatst tegenover de garderobe. En ik miste wel een speciaalbierbar boven, maar misschien is het daar niet direct het festival voor. Nou goed, gelukkig hebben de meeste barren wel een ruim aanbod, dus we hoeven niet te klagen. Toch nog een hoop zitplekken, ondanks dat er al een hoop weg zijn weggehaald in het café voor het podium (uiteraard), maar als het moet kun je altijd even ergens zitten in de grote zaal, mits daar geen band speelt dan. Ook dit jaar worden de twee zalen dus aangevuld met een podium in het café (blue stage), wat het publiek wat verder verdeelt als het afgelopen is in de grote zaal. Het is net niet uitverkocht geloof ik, maar voelt wel erg druk aan. Het staat hier en daar toch wel weer propje vol en dat vind ik ergens wel wat jammer, maar we vluchten dan wel het balkon op bij de grotere acts op de main stage (red stage) bijvoorbeeld. Geluid is daar prima, net zoals in de andere zalen, al staat hier en daar de bas/subwoofers wat te hard naar mijn smaak, waardoor dat een beetje overheerst. Maar verder is Doornroosje vandaag weer een fijne plek om bands te checken, vanaf een uurtje of drie in de middag tot iets na middernacht. En goedkoper dan welke band dan ook in een hele grote zaal tegenwoordig. Maar liefst zeventien acts staan er geprogrammeerd, dus er valt wat te kiezen. Echte grote publiekstrekkers heeft Zeitgeist misschien niet, ja DEADLETTERS en Lambrini Girls trekken de zaal wel makkelijk vol, maar dat is ook niet direct de insteek van zo’n ontdek-festival. Twee afzeggingen verder; eerder was al bekend dat The Pill werd vervangen door SOAPBOX, en Mandy, Indiana is op de dag zelf wel aanwezig, maar alle gear staat nog op het vliegveld in Manchester, waardoor ze op het grote podium vervangen moeten worden door SERVICE.
Het is al gezellig druk in de grote zaal (balkons zijn ook al open) voor de jonge honden van Grote Geelstaart, die in rap tempo aan het groeien zijn in Nederland. En terecht. Beetje gek om zo’n fantastische knotsgekke band al zo vroeg in de middag te programmeren, ik zou het zelf liever later op de avond zien, maar misschien is het ook wel bewust om Doornroosje alvast vroeg vol te trekken. De Zeeuwse band is actief sinds 2022–2023 en al te zien op diverse plekken, waaronder OFFROAD (het Roadburn side-programma) en het Valkhof Festival dit jaar. Het vijftal overdondert vanaf de eerste seconde. Geen intro van Drs. P dit keer, maar wel de trojka langs prog, postpunk, math en noise. Waar halen die jonge gasten het allemaal vandaan? Alles is even cool gespeeld, alsof het ze niks kost. Hier en daar wat nummers met twee drummers voor de extra ritmische extase, maar Finley Nijsse is alleen ook wel een beest. De vocalen van de drummer gaan door een vocoder zo valt me nu op, maar dat kan ik wel van ze hebben. Fijne rol toch ook echt voor de sax en het synthwerk, wat dit soort stuiterwerk extra smeuïg maakt. Het gitaarwerk van (tevens drummer) Jesper Rottier is toch ook geniaal en Luuk Bosma is de jonge god op zang en gitaar. Hij doet niets onder voor zanger Zac Lawrence van DEADLETTER. Minstens net zo cool. Grote Geelstaart gaat vast nog veel groter worden, de grote zaal hier wordt binnen no time helemaal ingepakt. Hier komt vandaag echt niks meer overheen.
Over staarten gesproken… Normaal zit het venijn in de staart, maar vandaag lijkt al het lekkers meer aan het begin te zitten. Het Nijmeegse Shaemless in de kleine zaal (purple stage) bevalt me ook wel goed, al is het net wat meer toegankelijker in je gezicht gesmeten. In 2024 stond de band nog op het Valkhof Festival met een extra percussionist, maar vandaag is het lekker doorraggen met z’n drieën, met een mix van post-punk en garage, geïnspireerd door The Jesus Lizard, The Stooges, Iceage en The Birthday Party. Het is meer uptempo en furieuzer dan ik me zo snel kon herinneren en verder niet al te moeilijk misschien (wat eenvoudig drumwerk), maar wel prima om even mee te nemen.
Eosine stond ook nog op mijn lijstje, die we na een pauze in het café kunnen vinden. Het viertal uit Franstalig België maakt een soort (post)shoegaze, dreampop en indie, met referenties naar Lush, My Bloody Valentine en Psychotic Monks, aldus de beschrijving en ik zie ook wel referenties naar bands als Slowdive, Ride en Beach House. De mooie harmonieën zijn er van prima zangeres Elena Lacroix, die de band ook heeft opgericht rond 2021-2022. Mooi hoe de band schakelt van wat puntiger en scherper werk naar ineens erg ingetogen en dromeriger, met een mooi stereobeeld en ingeleefde zang, dat me ergens ineens aan Björk deed denken. De band start met het aanstekelijke en bij vlagen stevige “Digitaline”, dat in mijn oren gelijk hun grootste en beste hit is, maar de band blijkt dus veel meer in het vat te hebben, met verrassende composities en prachtige passages. Uitstekende act die het hier live ook waar maakt. Daarmee is het festival al wel geslaagd, maar we hebben meer voor de boeg.
Adult DVD in de grote zaal vind ik ook wel een leuke ontdekking, een 6-koppige band uit Leeds, ontstaan tijdens de lockdown. Aanvankelijk begon het als een online samenwerking tussen vrienden Harry Hanson (zang) en Greg Lonsdale (synths), later uitgebreid met een nog meer synths. Denk aan een soort acid elektro postpunk dance met een flink elektronisch geluid, maar wel fijn live aangevuld met drums en gitaren. Het doet me ook wel wat denken aan Working Men’s Club, Goose of neem een nieuwe act als Parker Fans. Zeer dansbaar allemaal en goed op dreef, al lijkt de zaal zelf wat harder te gaan dan de wat timide band. “Bill Murray” blijkt een eerste klas uitsmijter op het einde, maar luister ook maar eens naar een heerlijk nummer als “Doomsday Prepper” of “Sadman Mancave” (helaas niet gespeeld). Vette band voor al uw feesten en partijen.
Tijd voor een pauze en een hapje eten, moet ook gebeuren. Het is later druk bij Pain Magazine in de kleine zaal, waar we nog even kort kijken. Hoewel het in de verschillende verslagen goed wordt gewaardeerd, trek ik het wat minder en lopen we alvast richting de grote zaal. Inmiddels weten we dat SERVICE aldaar Mandy, Indiana zal vervangen. We laten ons maar even verrassen door dit duo uit Nijmegen (hij) en Oss (zij), dat hier toch op het allerlaatste moment moet zijn ingevlogen (figuurlijk dan). SERVICE is het eclectische hyperdreampop project van producer Sam Cuppen en kunstenaar Charlotte Hofman. Leuke show waar over is nagedacht, met grappige en leuke ingestuurde bewegingen en dansjes. Het is aardig, maar verder muzikaal niet zo helemaal mijn smaak en het meeste komt ook uit een voorgeprogrammeerd doosje (drumcomputers, synths) en dat vind ik wel wat jammer, maar het past wel in deze zeitgeist geloof ik. Wel tof dat ze er dan wel een echte theremin in gooien. De act past denk ik wel op een festival als Grauzone, grappig ook dat ze dan een cover doen van Grauzone’s Eisbär.
Fellatio uit Rotterdam trekt het café vol met hun aanstekelijke krautachtige ritmes, ergens op de grens van Fat White Family en Fat Dog, zo lezen we. Categorie kraut-disco-postpunk, zelf omschreven als “post-penis krautpop”. Ritmes zijn leuk en dansbaar van dit vijftal (dat eerder als trio optrad volgens mij), met staande drums en bongo’s en een heerlijke saxofoon! Een beetje meer van hetzelfde wel en ook de zanger vind ik net iets te kunstmatig cool doen, maar de energie is er zeker en vooraan danst het publiek steeds harder.
Toch maar op tijd naar DEADLETTER voor een mooie spot op het balkon, waar we al een heerlijke soundcheck te horen krijgen, met grappige bowling trick shots video’s op de achtergrond (check). De Engelse band liet op het Valkhof Festival 2023 al zien wat ze in huis hebben en mag hier gerust de grootste publiekstrekker genoemd worden vandaag. Band to watch, zei ik toen al. Tot de zomer van 2024 speelde Poppy Richler nog op sax maar is dus vervangen in de live shows door Nathan Pigott. Jammer misschien, maar doet niks af aan hun prima post‑punk of art‑punk met dansbare grooves, hoekige gitaren en een lekkere lik sax. Referenties worden wel genoemd naar Black Midi, Squid, The Fall, Egyptian Blue en Opus Kink. Zac Lawrence (zang), George Ullyott (bas) en Alfie Husband (drums) zijn jeugvrienden en speelden al samen, uitgegroeid tot DEADLETTER in 2020. Debuutalbum Hysterical Strength werd goed ontvangen in 2024 (er wordt veel van gespeeld) en op 27 februari volgt het nieuwe Existence Is Bliss, waar ook een paar nummers van langskomen. Zo te zien kan de band de zaal makkelijk aan vandaag, gedreven en fijn uptempo, met een opvallend gedreven drummer en flexibele bassist, waarbij de saxofoon toch een sterk wapen blijft in dit soort muziek. Uiteraard gaat zanger Zac Lawrence ook de volle zaal in om zijn boodschap van dichtbij te verkondigen. Het publiek smult, danst en er wordt uitvoerig gecrowdsurft. Je zou hooguit kunnen zeggen dat de band wat meer van hetzelfde stramien is op een gegeven moment, maar ik maal daar niet zo om. Ze hebben de coole looks en de licks, met een aantal goede, catchy songs.
Lambrini Girls, toch die andere hoofdact in de grote zaal, stond toevallig op dezelfde dag op het Valkhof Festival 2023, even later op hetzelfde podium. Hoewel iets meer straightforward en standaard punk, weet de band de zaal toch ook wel in te pakken. Komt natuurlijk voornamelijk door de immer actieve zangeres Phoebe Lunny, die haar activistische teksten (‘empowerment van de gemarginaliseerden’) krachtig verkondigt, uiteraard ook weer in de zaal zelf, maar toch stiekem ook een goed potje gitaar kan spelen. Op bas zo te zien toch Selin Macieira, die ergens had aangekondigd wegens mentale problemen niet altijd meer mee te zullen doen, en – als ik het goed heb – Misha Phillips als sessiedrummer, die nog een gepassioneerde hartenkreet uitspreekt over de tolerantie naar transgenders. Punk heeft een boodschap en schopt zoals het hoort tegen een onrechtvaardig maatschappij, al vraag ik me altijd af of het veel zin heeft voor een zo’n zaal gelijkgestemden. Maar goed, die zaal vermaakt zich wel met al die circle pits, walls of death en opnieuw een hoop crowdsurfers. Het hoort bij deze zeitgeist, goed dat de jeugd nog vol wil gaan voor een pot stevige gitaren. En hoewel wat simpel in afdronk en misschien niet een gedroomde headliner voor me, zijn die paar goede meezingers wel leuk en vind ik het geluid wel echt lekker dik en vet (vol basgeluid ook), waardoor het stevig de zaal in knalt.
Nou goed, dan breien we er lekker op tijd een einde aan en blijkt het bonusdagje Zeitgeist voor ons toch nog wel echt de moeite waard geweest, met voor ieder wel wat wils in de huidige tijdsgeest. Hoogtepunten waren voor mij echt wel Grote Geelstaart, Eosine, Adult DVD en DEADLETTER, met Shaemless, Fellatio en Lambrini Girls als goede opvullers. Wie weet wat het volgend jaar weer brengt, dan is er weer een editie op zaterdag 5 december.